Mooie Mensen

Claus Copywriting
Jan 22, 2018
8 min read

Met de 'Golden Globes' alweer ver achter ons: een parade van mooie filmmensen die dit jaar in het zwart gekleed en begeleid door activisten, aandacht vroegen voor #MeToo en #TimesUp, én met 'nieuwe' discussies over Fatshaming, lijkt me dit een goed moment voor deze blog. Het is namelijk heel gek met ons gesteld. Wij beoordelen iemand -of dat nu tijdens een sollicitatiegesprek is, op een eerste date, of bij nieuwe collega’s, of vrienden van vrienden, waaraan je wordt voorgesteld-, al meteen op het eerste gezicht. Dus echt op het gezicht, bedoel ik. Oké, de rest van het lijf ook (vooral wat vrouwen betreft), maar hoofdzakelijk op het gezicht..

"Beauty is not in the eye of the beholder, it's in your Brain."

SCHOON(HEID)

Is het een knap gezicht, dan maakt die persoon meer kans op een baan, op een 'beter' salaris, op een promotie, om aardig gevonden te worden, om vrienden te maken, om een levenspartner te vinden en nog veel meer. Allemaal vanwege iets waar je zelf niet eens zo gek veel aan 'kunt doen': jouw gezicht.

REPRESENTATIEF

Alsof dat niet gek genoeg is, kennen we ook maar direct allerlei eigenschappen en/of kwalificaties toe, aan bepaalde gezichtskenmerken en dat doen we allemaal in een 'split second', zonder dat we het zelf in de gaten hebben. Zo is gebleken uit onderzoek dat ‘blondjes’ eigenlijk alleen als dom(mer) worden beschouwd, als ze ook blonde wenkbrauwen hebben. En dat is vrij vaak aan de orde, logischerwijs en ook gelijk de reden dat veel 'natural blondes' hun wenkbrauwen verven. Donkere wenkbrauwen (kijk naar Eva Jinek, extreem platina blond haar, maar wel donkere wenkbrauwen -nee, daar had je nog niet op gelet, maar ga je nu wel naar kijken en eigenlijk had je er onbewust wél op gelet, natuurlijk), geven een gezicht meer uitdrukking en meer uitdrukking in het gezicht 'maakt' kennelijk intelligenter. (Ja, dat verklaart een hoop.)

EXTREME MAKE OVER

Maar ook een hoog voorhoofd, een prominente kin of kaaklijn, uitstekende jukbeenderen, een gaaf gebit, volle lippen, een weelderige haardos, of een al dan niet gave huid en een mooie lach, krijgen in ons hoofd -in slechts een milliseconde- een ‘uitleg’ of karaktereigenschap toebedeeld. En dat is raar. Want het zegt natuurlijk helemaal niets over wie je bent. Bovendien is dat ook deels cultureel bepaald, niet overal kent men exact dezelfde eigenschappen aan uiterlijke kenmerken toe. Natuurlijk stamt dit fenomeen uit de tijd dat je in een ‘split second’ moest bedenken of iemand een bedreiging was of niet… (en of je het dan op een rennen moest zetten!). Maar wij gaan veel en veel verder, in onze beoordeling van onszelf en onze medemens. Te ver, als je het mij vraagt, maar dat deed je niet. En het heeft extreme consequenties. Zeker in deze tijd van sociale media.

LET'S FACE IT

Dezelfde persoon met een ander gezicht, zou in exact dezelfde situatie een totaal andere reactie bij ons uit kunnen lokken. En dat heb je niet onder controle, dat doet je brein. 'Tjischiek-Tjischiek' schieten elektrische stroompjes door onze hersenen –connectie zus, connectie zo- en er rolt een waardeoordeel uit. Heeft die ander nog geen woord gezegd.. Het kan het verschil betekenen tussen een baan of niet, of hoe iemand je te woord staat.

"We gaan soms veel te ver in onze beoordeling (en veroordeling)

van onze medemens!"

Hoe langer je daar over nadenkt, hoe vreemder het aandoet. Je kunt je haar nog wel verven en het kort of lang dragen, met krullen of zonder.. Je kunt naar de plastisch chirurg (zou ik, gezien de bovenstaande informatie, niet doen), maar verder is er redelijk weinig aan te doen, als je vindt dat je ‘kop’ niet past bij wie je bent. Een voornaam kun je nog laten wijzigen, maar als je aan het uiterlijk gaat sleutelen wordt het er meestal niet bepaald fraaier op. En we vinden het ook raar. Raar, dat Michael Jackson witter wilde lijken, terwijl hij voor 'aap' werd uitgemaakt. Je behoort je uiterlijk te omarmen. Make-up is eigenlijk niet oké en Photoshop is nep.. Dus enerzijds beoordelen en veroordelen we je, maar je mag er vervolgens niets aan doen.., dan ben je ook weer niet goed bezig.

WE SWYPEN DOOR HET LEVEN

Je stuurt een foto mee met je sollicitatie (dat is vaak zelfs verplicht), of erger nog, jouw foto’s zijn gewoon te Googlen. Dus iemand kijkt eerst naar die foto en leest je curriculum niet eens meer. Het oordeel is al geveld. Je komt binnen bij een interview en steekt je had uit. En dan is het al gebeurd. Een ‘swype’ en de ander heeft al beoordeeld of jij iemand bent die ‘leuk’ is.

MET JE KOP IN HET ZAND..

En dat is nauwelijks een issue als je een knappe verschijning bent, natuurlijk. Ik ken knappe mensen die geen flauw idee hebben hoe het leven kan zijn, als je toevallig niet knap bent. Als je bepaalde kansen niet krijgt. Als je als laatste bij sport op school wordt uitgekozen. Als je gepest wordt vanwege je beugel. Als je, op advies van 'vriendinnen', al tachtig potjes van dit en smeerseltjes van dat hebt geprobeerd, maar geen enkel resultaat gezien hebt. Als je toevallig met een hele scheve neus wordt geboren, of een hazenlip, of met grote oren.

Zo beweerde Sacha de Boer tijdens haar '5 jaar later' interview dat het echt, echt niets met haar uiterlijk te maken had, dat ze die baan (als nieuwslezer bij de NOS) had gekregen. Beau (!) van Erven Doorens, de interviewer, keek haar verbijsterd aan. 'Kom op, zeg, dat snap je toch zelf ook wel..', zei hij (of iets van die strekking). Maar Sacha bleef bij hoog en bij laag volhouden dat ook haar huidige succes als fotograaf helemaal niets met haar verschijning te maken had. Uiteindelijk gaf Beau het op, maar het was duidelijk dat hij het maar een bijzonder naïef en (wereld)vreemd standpunt vond. Een paar uitzendingen later probeerde ook voormalig fotomodel Susan Smit te beweren dat haar uiterlijk 'er niets mee te maken had' en ze puur vanwege haar expertise werd ingehuurd voor boekbesprekingen. Maar toen liet Beau zich niet meer vermurwen: 'Er zijn wel meer mensen die de expertise hebben', zei hij, 'maar jij zit daar, jij wordt uitgenodigd...'

Maar misschien is het ook wel heel confronterend om 'iets te bereiken' en dan te moeten toegeven dat dit (deels) vanwege je looks tot stand is gekomen en dus geen verdienste van jezelf is.

"Maar dat wil niet zeggen dat al ons gedrag te excuseren valt

vanuit onze 'programmering'!"

JE HOOFD GEBRUIKEN

Er zijn natuurlijk procentueel veel meer ‘niet zo heel knappe (no offence!!) mensen’, dan dat er knappe mensen zijn, maar die laatste categorie zien we wel voortdurend, want die komen op tv. En die worden stewardess, of werken in de communicatie, of als woordvoerder, krijgen mooie banen in het bedrijfsleven, worden letterlijk en figuurlijk 'het gezicht' van een product of merk, werken in de horeca, of zijn model en dan staren ze ons van billboards aan, in magazines en spatten van het computerscherm. En daardoor lijkt het soms alsof er alleen maar mooie mensen zijn.

GEZICHTSBEDROG

En voor die mooie mensen is het heel normaal om naar feestjes te gaan, op kampeerweek, naar netwerkborrels en overal waar andere mensen zijn, want zij worden eigenlijk overal wel 'opgenomen' en hartelijk verwelkomt. Voor mooie mensen is vloggen ook vaak geen punt. Of gekke bekken trekken op foto's op het werk, met je collega's. Op snapchat of insta-kiekjes delen. Ze denken er niet bij na, staan er niet bij stil. Natuurlijk bestaan er ook onzekere mooie mensen, maar meestal hebben ze in heel hun leven zoveel bevestiging gekregen, dat ze mooi zijn en aardig gevonden worden, dan ze hun knapheid een beetje argeloos of nonchalant 'dragen'. Zij kunnen daar immers ook niets aan doen.

HET LELIJKE EENDJE

De 'lelijke' keerzijde van die medaille is, dat we mensen die we onaantrekkelijk vinden daar kennelijk op menen te moeten attenderen. Mensen die niet 'slank' zijn hebben daar bijvoorbeeld erg veel last van. We beschouwen het kennelijk als 'aardig bedoeld' om hen laten weten dat 'als ze wat slanker zouden zijn, ze echt heel knap zouden zijn'. Of als 'behulpzaam', als we hen 'goed bedoelde' dieetadviezen gaan geven, want je leeft vast niet gezond en bent kennelijk niet goed geïnformeerd. Ook schijnen er mensen rond te waren op sociale media die 'vriendjes' proberen te worden met 'dikke mensen', om daarna afslankproducten of gezonde leefwijzen bij hen aan te prijzen, alsof ze de messias zijn. Het is ons onvermogen om buiten een regerende norm te zien. Om alle facetten, kleuren en maten gelijk te behandelen. We oordelen. Altijd.

"Hoe goed observeren we eigenlijk?"

Een ‘manco’ van mijn kunstenaarschap is overigens dat ik bijna iedereen mooi vindt. Dat is dat oog, daar kan ik ook niets aan doen. Het is wel prettig, want daardoor kijk ik meestal nog iets verder en stel mijn oordeel net iets langer uit. Eenlingen observeren nu eenmaal beter. En dan blijkt dat mooie mensen ook heel gewone mensen zijn. Met iets meer mazzel, dat wel.

AANTREKKINGSKRACHT

Overigens is ‘knap’ natuurlijk iets anders dan ‘aantrekkelijk’. Aantrekkelijkheid is persoonlijk bepaald. We voelen ons ook aangetrokken tot mensen die niet knap zijn en dat heeft met veel meer factoren te maken dan alleen het uiterlijk. Knap wordt meestal omschreven als iemand met heel regelmatige gelaatstrekken, geen heel erg afwijkende anatomie en een symmetrisch gezicht. Een 'perfecte' mens is bijna een pop. Symmetrie vindt ons brein erg fijn, zodat we het ook veel in bouwwerken toepassen, bijvoorbeeld. Soms maak een klein imperfectie binnen een 'perfect' kader het nog nét iets aantrekkelijker, denk aan een spleetje tussen de tanden, of een kuiltje in kin of wangen.

"Thierry Baudet klaagde dat zijn knappe verschijning ervoor

zorgt dan niemand hem serieus neemt, maar zou dat -in

dit geval- echt aan dat uiterlijk liggen?!"

Charisma en charme zijn begrippen die niet zozeer met uiterlijke schoonheid te maken hebben, maar meer met expressieve mimiek en lichaamstaal. Charmante mensen hebben vaak al vroeg hebben geleerd dat ze met flirten een heel eind komen, want ook dan wordt je aardiger en leuker gevonden, het is maar een tip! Combineer dat met een knap uiterlijk, en ja, dan kom je wellicht ook op de rode loper van de Golden Globes terecht! Alle anderen zijn natuurlijk niet zielig, maar moeten wel vaak net wat harder lopen en een tandje bijzetten. Voldoen aan een (schoonheids)ideaal ligt niet altijd binnen de mogelijkheden, in deze zogenaamd 'maakbare' wereld.

HOE OPMERKZAAM BEN JIJ?

Er is trouwens iets geks aan de hand met de bovenstaande afbeeldingen. Ik weet niet of je het hebt opgemerkt. In alle afbeeldingen van 'echte' vrouwen (afgezien van de 'grappige' foto), kijken deze vrouwen omlaag (of in het bovenste voorbeeld verscholen) Dat vinden we kennelijk aantrekkelijk, bij vrouwen. De etalagepop kijkt, zonder daarbij 'ontwapenend' te lachen, strak en zelfbewust naar boven en dat vinden we toch ergens best onprettig of zelfs onaantrekkelijk.. En ook de vrouw met masker en snor, die vast 'daaronder' heel knap is, vinden we als beeld oninteressant of zelfs afstotend.

Op het eerste gezicht. We oordelen en veroordelen.