Nineveh & #TimesUp (4)

Claus Copywriting
Mar 1, 2018
9 min read

Updated: Aug 24, 2021

Vervolg / deel 4 - finale!

- Lees hier deel 1: Nineveh & #TimesUp (1)

- Lees hier deel 2: Nineveh & #TimesUp (2)

- Lees hier deel 3: Nineveh & #TimesUp (3)

Ze zijn duizenden jaren gescheiden in tijd, Nineveh en de #TimesUp beweging. Maar, ook al klinkt het gek, er is een directe link tussen de twee te leggen. De tentoonstelling Nineveh in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden, is indrukwekkend.

Longread: ca. 9 minuten

SARGON, GILGALMESH EN... WILLEM HOLLEEDER

Naast het Gilgamesh Epos bevatte de beroemde, oudste bibliotheek op aarde, ook de oudst bekende wetteksten..

DE WETTEN VAN KONING UR-NAMMU, VAN UR

De (bekendere en latere) 'Code van Hammurabi' grijpt terug/ borduurt voort op de drie eeuwen daarvoor opgestelde codex van Ur-Nammu en beschrijft de regels en de straffen (bij overtreding van deze regels). Het behandelt diefstal, landbouw (het hoeden van schapen), schade aan eigendom, rechten van vrouwen, huwelijksrecht, rechten van kinderen, slavenrecht, moord, overlijden en letsel. Het geeft dus een unieke inkijk in deze samenleving. De strafmaat was afhankelijk van de maatschappelijke positie van daders en slachtoffers..

De wetten accepteren geen excuus of verklaring, voor fouten of gebreken: de codex werd in het openbaar opgesteld en kon door iedereen geraadpleegd worden, zodat niemand onbekendheid met de wet als argument voor vrijspraak kon aanvoeren. Slechts weinig mensen konden echter lezen in die tijd - kunnen lezen en schrijven was in die tijd weggelegd voor, onder andere, schriftgeleerden, kunstenaars en priesters.

"Door deze wetten in steen vast te leggen, werden ze

onveranderbaar, 'in steen gebeiteld'."

Codex Hammurabi, Louvre

BESCHEIDENHEID SIERT DE KONING

Hammurabi, koning van Babylonië (1792–1750 v.Chr.), schreef de codex 'om de goden te behagen'. In tegenstelling tot vele vroegere en contemporaine koningen, achtte hij zichzelf niet verwant aan een god, ook al noemde hij zichzelf de favoriet van de goden. (Zoals ook Ur-Nammu dat deed, stelde Hammurabi dat hij wél door de goden was aangewezen voor de 'functie'.) Zou er een correlatie zijn tussen 'bescheidenheid' / jezelf niet tot god uitroepen en wetten opstellen?

De codex wordt vaak genoemd als het eerste voorbeeld van het juridische concept dat sommige wetten zo fundamenteel zijn, dat zelfs de koning niet de macht heeft om ze aan te passen. Door deze wetten in steen vast te leggen werden ze onveranderbaar. Dit concept leeft voort in de meeste juridische systemen en gaf aanleiding tot het gezegde "in steen gegrift" (of varianten daarvan).

"Het boetesysteem bevatte monetaire compensatie

voor lichamelijke schade"

(MEER DAN) TIEN GEBODEN

De Codex Hammurabi is de bekendste, maar een van vele wetteksten uit het Oude Midden-Oosten. De meeste hiervan, afkomstig van cultureel vergelijkbare groepen in een relatief klein geografisch gebied, hebben passages die sterk met elkaar overeenkomen, hoogstwaarschijnlijk omdat de eerdere Codex Ur-Nammu, van de Ur-III dynastie (2050 v.Chr.) ook hun 'bronbestand' is. Logischerwijs vormen deze wetten dan ook de grondslag voor de tien geboden, later in de Bijbel beschreven.

GERECHTIGHEID

Verreweg de meeste wetten zijn beschreven in een causale vorm van "als - (vergrijp), dan - (straf)", een patroon dat gevolgd wordt in bijna alle latere codes. Voor de oudste nog overgebleven wettekst wordt het als opmerkelijk geavanceerd gezien, dat het een boetesysteem van monetaire compensatie instelt voor lichamelijke schade (waar latere codes het 'ius talionis' ("oog-om-oog") principe van het Babylonisch recht hanteren). Je zou het niet in die volgorde verwachten.

WETTEKSTEN UR-NAMMU Voorwoord:

"Toen vestigde Ur-Nammu, de machtige kijger, koning van Ur, Koning van Sumer en Akkad, bij de macht van Nanna, heer van de stad, en in overeenstemming met het ware woord van Utu, gelijkheid in het land; hij verbande kwaadspraak, geweld en strijd, en stelde de maandelijkse kosten van de tempel op 90 gur gerst, 30 schapen en 30 sila boter. Hij schiep de bronzen sila-maat, standaardiseerde het één-mina gewicht en standaardiseerde het stenen gewicht van de zilveren shekel in relatie tot de mina... De wees was niet uitgeleverd aan de rijke man; de weduwe was niet uitgeleverd aan de machtige man; de man van een shekel was niet uitgeleverd aan de man van een mina."

OVERSPEL

6. Als een man de rechten van een ander schendt en de maagdelijke vrouw van een jongeman ontmaagdt, dan zullen zij die man doden
7. Als de vrouw van een man een andere man achternaloopt en hij slaapt met haar, dan zullen zij de vrouw doden, maar de man zal vrijgelaten worden
8. Als een man zich met geweld een weg baant en een maagdelijke slavin van een andere man ontmaagdt, dan moet die man vijf shekel zilver betalen

GEWELD

18. Als een man het oog van een andere man uitslaat, dan zal hij ½ mina uitwegen
19. Als een man de voet van een andere man afsnijdt, dan moet hij 10 shekel betalen
20. Als een man, tijdens een handgemeen, een arm of been van een andere man met een knuppel slaat, dan zal hij een mina zilver betalen
21. Als iemand de neus van een andere man afsnijdt met een koperen mes, dan zal hij 2/3 mina zilver betalen
22. Als een man een tand van een andere man uitslaat, dan zal hij twee shekel zilver betalen

MEINEED

28. Als een man verschijnt als getuige en aangetoond wordt dat hij gelogen heeft, dan moet hij 15 shekel zilver betalen
29. Als een man verschijnt als getuige, maar zijn eed intrekt, dan moet hij zoveel betalen als de waarde van de aanklacht

"Ur-Nammu reisde naar de onderwereld en werd daar begroet door Gilgamesh."

De Codex Ur-Nammu (of code van Ur-Nammu) is voor zover bekend dus de oudste overgebleven kleitablet met wetteksten. De wetten zijn geschreven in de Sumerische taal van de 21e eeuw v.Chr. Alhoewel in het voorwoord reeds de tekst wordt toegeschreven aan koning Ur-Nammu van Ur, is men het er tegenwoordig over eens dat de werkelijke oorsprong waarschijnlijk bij zijn zoon Shulgi gezocht moet worden.

Er zijn een tweetal hymnen bekend, die deze koning lof toezwaaien en Ur-Nammu is ook de hoofdpersoon van een literair werk dat beschrijft hoe hij -na zijn dood op het slagveld- naar de onderwereld reisde. Hij werd er begroet door Gilgamesh en bracht geschenken voor hem en zes 'andere' goden die er verbleven, mee. Na enige tijd bereikten Ur-Nammu echter geluiden van de rouwklacht van zijn nabestaanden, die de onvoltooide stadswallen beweenden. Toen hij het geween van zijn vrouw en zijn zoontje hoorde en hij besefte, dat hij hen nooit meer aan de borst kon drukken, barstte hij in tranen uit. Hoe het verder afliep is helaas niet duidelijk, omdat het tablet niet compleet is..

"De eens zo roemrijke stad verviel tot puin en werd verlaten."

THE END

In 612 v.C. veroverden de legers van de Babyloniërs, Meden en Perzen het Assyrische rijk en dat betekende het einde van Nineveh als hoofdstad. De eens zo roemrijke stad verviel tot puin en werd verlaten. De bewoners verhuisden naar de westelijke Tigris-oever en legden daar de kern van wat later de stad Mosul zou worden.

Na de verovering van Mosul door IS-strijders in 2014, vernielden extremistische beeldenstormers heel wat gebouwen en kunstschatten uit de Assyrische periode -volgens hen uitingen van een ketters afgodendom. Met bulldozers, sloophamers en slijpschijven werden eeuwenoude monumenten verminkt en voor altijd vernietigd.

(De tentoonstelling bevat ook replica's van beelden die door Daesh zijn verwoest, tijdens de aanvallen

(eerste en tweede) op Mosul.)

NASCHRIFT

TERREUR Terreur is niet per definitie een actie, zoals een aanslag. Terreur is hoofdzakelijk de angst voor wat er zou kunnen gebeuren. Terreur is het inboezemen van die angst, door impliciete of expliciete dreigementen. Net zoals Gilgamesh en Sargon (én andere dictators, foute generaals en politieke agressors), door middel van hun agressie, macht kunnen uitoefenen op een heel volk, zo kunnen anderen -door alleen al de dreiging van het toebrengen van (meer) persoonlijk leed- bijvoorbeeld hun partner mishandelen, of hun medewerker (seksueel) intimideren, zonder dat die daarvoor op de loop gaat of aangifte doet, uit angst voor wat er nog meer zou kunnen gebeuren.. Iemand is immers al scrupuloos gebleken..

HEEL 'CHARMANT' en CHARISMATISCH

Hoe vaak horen we niet dat een man die zijn vrouw slaat ook 'heel charmant' kan zijn, spijt betuigt en zegt het nooit meer te zullen doen..? Hoe vaak horen we niet dat dictators 'heel charmant' kunnen zijn? Holleeder, een 'charmante' crimineel? Tot voor kort noemden we de moord van een man op zijn echtgenote of vriendin, nog eufemistisch een 'crime passionnel'! De zucht naar macht over anderen is kennelijk zo groot, dat deze personen alles doen om dit te bereiken en wij romantiseren dat, achteraf. Wat wij ook meestal doen in zo'n situatie, is de focus leggen op het slachtoffer. We hebben medelijden, willen hen redden, of we 'victim blamen' en gaan op zoek naar wat het slachtoffer fout gedaan heeft om het leed uit te lokken, of in de hand te werken.

TALKSHOWS

Het volk dat een dictator kiest, heeft 'het' immers over zichzelf afgeroepen. De vrouw die in een slechte relatie blijft, kiest toch zelf voor de consequenties? Het is gemakkelijk om je op die manier op het slachtoffer te richten, want dan hoef je je niet bezig te houden met de dader, die het gevaar in zich herbergt. Zo werd recent (in diverse talkshows) met verbazing gereageerd op de verklaringen van de zus van Willem Holleeder (of beter gezegd, op de inbreng van de tegenpartij), want kennelijk hadden ze ook 'leuke' momenten samen gehad..

#TIMESUP Haar (het slachtoffer, in dit geval zus Sonja's) leed en geloofwaardigheid werden in twijfel getrokken, niet alleen door de advocaat van de tegenpartij (waarvan je nog kunt beredeneren waarom hij dat doet), maar ook aan die diverse talkshowtafels. Niets geleerd van de hele #MeToo discussie, kennelijk. Dat dreiging voldoende is om bang voor iemand te zijn die mogelijkerwijs je echtgenoot vermoord heeft en daarmee jou nu ook bedreigt ('Je weet wat ik met Corretje gedaan heb, hé..?'), zonder dat hij je wellicht (nog) een haar gekrenkt heeft, die verjaardagscadeaus voor jouw kinderen koopt, regelmatig over de vloer komt, is kennelijk slecht in te voelen. De terreur bestaat echter voor een groot deel uit die dreiging en meer is vaak niet nodig. Met bedreiging heb je macht. En die macht wordt nog steeds op een voetstuk gezet.

(G)EEN ECHTE HELD

In heldendichten, standbeelden, in de politiek en in de zakenwereld zetten we 'testosteron' nog steeds op een voetstuk. In het niet spreken over waar het over gaat: over de daders, over hun agressie, over waarom dit soort dingen gebeuren en waarom wij ons toch tot hen aangetrokken blijven voelen; blijven we wegkijken. Dat we weinig leren van geschiedenis is veelvuldig gebleken, maar laten we het 'beestje' wel bij de naam noemen: Sargon was een uitermate agressieve en wrede dictator. Geen held. Gilgamesh een crimineel met grootheidswaan.

Iemand die meent dat hij 'you can grab them by the pussy' kan zeggen, is geen held. Een rapper die vrouwen 'hoeren' noemt ook niet. Ook niet als die persoon een vriend van je is, en jullie gezellig in de kroeg staan..

#machtsmisbruik #overal #seksueelmisbruik #geweldtegenvrouwen #geweldtegenkinderen #mensenhandel #intimidatie

Een handjevol berichten van een willekeurige dag, uit het nieuws.

NY Times: "Too many boys are trapped in the same suffocating, outdated model of masculinity, where manhood is measured in strength, where there is no way to be vulnerable without being emasculated, where manliness is about having power over others." "School shootings are only the most public of tragedies. Others, on a smaller scale, take place across the country daily; another commonality among shooters is a history of abuse toward women." Michael Ian Black | The Boys Are Not All Right

Zin om meer te weten over Nineveh? Bezoek dan de tentoonstelling!

PS Niet alles dat hierboven staat geschreven wordt door iedereen 'historisch correct' geacht, maar niemand die toen leefde kan het nog vertellen.

DE TENTOONSTELLING:

Nineveh, 2700 jaar geleden de grootste stad ter wereld. Deze tentoonstelling neemt u mee naar de bloeitijd van de Nieuw-Assyrische hoofdstad in Noord-Irak. U ziet meer dan 250 objecten uit binnen- en buitenlandse musea, zoals het British Museum en het Louvre, waaronder reliëfs, beelden, kleitabletten en rolzegels. Bijzonder zijn de grote reliëfs uit de stadspaleizen en de reconstructie van een zaal uit het paleis van koning Sennacherib: tot en met 25 maart 2018 te zien!

Genoten van deze blog? Iets gelezen dat je nog niet wist? Meer inzicht verkregen?

Claus Copywriting: Storytelling by Nature

Meer informatie over Claus Copywriting, via:

www.clauscopywriting.wixsite.com/home

clauscopywriting@ziggo.nl