Voorop lopen

Manon Claus
Jan 20, 2020
5 min read

In haar oudejaarsconference had Claudia de Breij het er al over: we hebben mensen nodig, die voorop lopen. Mensen die het aandurven om niet populair te zijn, mensen die kritiek kunnen verdragen en die tegen de heersende macht in durven gaan. En dat was in mijn ogen niet alleen een hommage aan hen die dat ooit deden, zoals Aletta Jacobs, maar ook een oproep. Aan u en aan mij.

FIRST RESPONDERS

En dan moet ik meteen denken aan al die mensen, die voor hun werk 'voorop' lopen. De mensen die een brandend huis binnen gaan, of die slachtoffers van een aanslag helpen. Mensen die op de eerste hulp werkzaam zijn en mensen die bij een ramp moeten gaan redden, wat er te redden valt. De werknemers van Tjernobyl, bijvoorbeeld, die de reactor uit moesten zetten. De 'hospik' in oorlogstijd. Politieagenten die op een 'shooter' afrennen..

ACTION SPEAKS LOUDER Maar ik denk dan ook aan al die 'gewone' mensen die dit 'als vanzelf' doen, als de situatie daarom vraagt. Die meneer die een gevel van een flatgebouw beklom, om het kind dat aan een balkon hing te redden. Getuigen van een steekpartij, die te hulp schieten en proberen te helpen. Mensen die er bij een caféruzie tussen springen en klappen opvangen. Wat ze gemeen hebben met de 'professionals' is, dat ze op het moment zelf niet over alle informatie beschikken, of soms zelfs over de verkeerde.. En toch ondernemen ze actie.

Sta jij met de neus vooraan?

ONDERBUIKGEVOEL Ik denk ook aan alle wetenschappers die al circa vijftig jaar, juist wél met alle informatie, proberen om het veranderende klimaat -en de gevolgen daarvan- onder de aandacht te brengen. En die bijna net zolang genegeerd werden. Weggehoond, terwijl er in die vijftig jaar juist desastreuze beslissingen genomen werden. Ik denk aan al die mails, die jaar na jaar mijn mailbox bereikten, waarin iemand toch nog de moeite genomen had om -opnieuw- te laten weten dat de tijgers aan het uitsterven zijn. En de ijsberen. En al die andere prachtige dieren..

HOOPVOL

Voorop lopen vergt niet alleen moed, je natuurlijke instincten verloochenen en over angst heen stappen. Het behoeft ook enorme bakken met hoop. Hoop dat er ooit iemand naar je luistert. Hoop dat iemand naast je gaat staan. Hoop op verandering. Hoop dat je iets kunt betekenen, in weerwil van cynisme, opportunisme en lamzakkerigheid.

Dat doet een ander wel, jôh..

ACH, ECHT? We noemen hen helden, maar meestal pas 'after the fact'. Op het moment zelf, is de waardering doorgaans niet zo groot. In tegendeel. 'Bemoei je er niet mee', of 'Je hoeft de hete kastanjes niet voor een ander uit het vuur te halen' is vaak de initiële reactie. We noemen hen op het moment zelf geen 'zieners' of 'leiders', maar zetten hen vaak juist weg als naïef. Daar doen ze het dus niet voor, die 'voorop lopers'.

IN DE WIND

Om te winnen, moet je vooral niet bang zijn om te verliezen, zei De Breij. En dat klopt. De brandweerman kan niet bang zijn om zijn leven te verliezen, anders ging hij nooit de strijd met het vuur aan. De hulpverlener kan niet toegeven aan de angst voor geweld, anders kan hij geen slachtoffers helpen. Je moet over een lange adem beschikken, als je het op wilt nemen tegen de heersende macht én/of tegen de heersende opinie.

Yesterday's news

RELEVANT

In de marketing denken we bij 'voorop lopen' eigenlijk alleen aan trends, trendwatchers en start-ups. Aan het onderkennen van veranderingen in cultuur, techniek, mentaliteit en koopgedrag én aan het daarop inspelen. Degene die achteraan hobbelt, die is 'yesterday's news'. Als je voorop loopt, dan wordt je als 'hip', 'relevant' en 'interessant' betiteld. Uiteraard kan niet iedereen voorop lopen. Maar momenteel loop je redelijk voorop als je 'woke' bent en vaak de term 'boomers' laat vallen..

FRONTLINE

Meestal lopen we echter ergens op de tweede of derde rij, nietwaar? Je nek uitsteken kán je namelijk ook de kop kosten. Heel erg 'young, hip and happening' zijn, past bovendien niet bij iedereen. Het voorop lopen vergt voeling met de maatschappij, met alle lagen daarvan en vooral met jeugdcultuur. Klagen en zeuren over 'de goede oude tijd, waarin alles minder truttig was', of over 'dat er niets meer mag en alles opeens onze schuld is', is in ieder geval heel erg 'boomer'..

Only those who dare to fail, can ever achieve (vrij naar Robert Kennedy)

HIGH ACHIEVERS De oproep van De Breij (en Kennedy) is aan ons allemaal. Vooruitgang zit in durf - maar niet in overmoed, in de stip op de horizon - niet in stilstand of consensus, in overtuiging - niet in ego én in hoop. Als je relevant wilt 'blijven', moet je voelsprieten hebben en die durven uitsteken. Anders loop je blind door de wereld. De kans, namelijk, dat datgene dat 'cool' was toen jij tot de jeugd behoorde, ook 'vet' blijft totdat je met pensioen gaat, is uiterst klein. Stilstand is achteruitgang, bij brandweermannen, maar ook in de marketing.