De Ongevoeligen

Manon Claus
Apr 12, 2021
18 min read

Updated: Jun 2, 2021

Heb jij wel eens iemand 'erg gevoelig' genoemd? Iemand die gemakkelijk ontroerd kan raken, die geniet van dingen die jij nauwelijks opmerkt. Op wie gebeurtenissen soms een grote indruk maken, die subtiele body language oppikt en zich tot tranen aan toe, laat raken door kunst? Maar ook iemand die de negatieve kanten van het leven benoemt, de kwetsbaarheden aantoont, het onrecht en die daarmee wellicht een meer realistisch wereldbeeld heeft dan jij. En heb je er toen bij stilgestaan, dat jij misschien juist behoorlijk ongevoelig kunt zijn, zodat die ander het lijkt te 'overdrijven'?

SENSE EN SENSITIVITY

Er zijn verschillende soorten gevoelsarme mensen. Zo heb je mensen die -voor of door- hun werk zijn 'ge-desensitiseerd'. (Je zou het ook 'afgestompt' kunnen noemen.) Hetzij opzettelijk, zoals bijvoorbeeld bij militairen het geval is, hetzij als onbedoelde bijwerking van 'heftig' werk. En als je in een ziekenhuis werkt en elke dag het bloed van de vloer van de operatiekamer opveegt, dan schrik je niet meer zo van een sneetje in je vinger. Politiepaarden worden getraind, om tegen lawaai en chaos te kunnen. Natuurlijk gedrag is dat niet, maar wel een overlevingsmechanisme als je in die chaos moet (over)leven. Heel gevoelige mensen noemen we ook wel 'hoog sensitief' (of labiel, of zelfs hysterisch). Maar heel 'laag' gevoelige mensen, hoe noemen we die eigenlijk?

SHOW, DON'T TELL

Bovengenoemde 'ongevoeligen' hebben zoveel gezien, meegemaakt en voor hun kiezen gekregen, dat weinig hen nog iets doet. Of lijkt te doen, want vaak is dat 'uitschakelen' en wegstoppen van emoties niet permanent. Op een dag komen de herinneringen in tienvoud op hen afstormen.. Zoals bij die ene commando. De ogen van de man waren afwisselend doods en daarna was er weer verslagenheid in te zien. Het had iets fascinerends, het was bijna buitenaards.

Because what is the alternative?!

Hij had dan ook hele gezinnen, inclusief kinderen, moeten vermoorden, in Irak. En hij wilde zich helemaal niet afvragen of dat gerechtvaardigd was. Of het doel de middelen wel heiligt, en of het doel eigenlijk überhaupt wel bereikt was. Of het 'zin' had gehad. 'It has to........, because what is the alternative?!', zei hij desgevraagd. Als commando wordt je óók getraind om niet over elk bevel met je leidinggevende in discussie te gaan, je moet ze uitvoeren. Erop vertrouwen dat er door anderen goed over nagedacht is. Maar achteraf komen de twijfels. Wat heb ik gedaan? Wat hebben ze me laten doen..? Was mijn vertrouwen in de leiding terecht?

ALLES WENT

Als je vaak naar ziekenhuisseries kijkt, zou je (afhankelijk van de serie) heel veel vertrouwen in de mensen die in de zorgsector werkzaam zijn kunnen krijgen, of juist niet. Ja, natuurlijk zijn het ook 'gewoon' mensen, maar om nu je liefdesleven boven een opengesneden torso met elkaar te gaan bespreken... Ik had ooit een kennis die autopsies verrichtte. Ze vertelde me dat ze er op een bepaald moment zo aan gewend raakte, aan lijken, ingewanden en lijkgeur, dat ze haar lunch gewoon in dezelfde ruimte nuttigde, met uitzicht op de snijtafel. Het leek me een soort overlevingsmechanisme, geen natuurlijk, 'normaal' gedrag..

GRADATIES EN GRIJSTONEN

Je hebt ook mensen die lijden aan Alexithymie*: die zonder, of met een zeer beperkt empathisch vermogen geboren worden. Ze schakelen hun emoties, die ze wél hebben, dus niet uit maar herkennen ze niet en ze hebben er geen woorden voor. Dat kunnen mensen zijn met een bepaalde vorm van autisme, bijvoorbeeld. Naast deze groep, die best groot is én naast de 'koelbloedig gemaakten' van hierboven, hebben we ook nog te maken met narcisten en psychopaten.. En dat, die laatsten, dat zijn er écht veel meer dan wij allemaal denken. En jij kent er een hele hoop. Misschien ben je er wel een.

UITGEKIENDE STRATEGIE & RISICO GEDRAG

Jeffrey Epstein misbruikte hoogstwaarschijnlijk honderden, zo niet duizenden jonge meisjes. Zij zijn door hem getraumatiseerd voor het leven, maar daar zat hij volstrekt niet mee. (De doodsangst in hun ogen wond hem zelfs op, vertelden ze.) Inderdaad, dat is de buitencategorie, maar denk niet dat die buitencategorie erg klein is. Door een patriarchale cultuur, rijkdom en macht, komt de waarheid gewoon vaak niet boven tafel.

Turncoach Larry Nassar (tenminste 265 slachtoffers), de gynaecoloog uit South California (ca. 700), Dominique Strauss Kahn (vrijgesproken/geschikt), Harvey Weinstein, Bill Cosby... Is die omvangrijke schaalgrootte een typisch Amerikaans fenomeen? In Nederland nagelen we de 'machtigen' niet aan de schandpaal. Er was een Amerikaanse voor nodig om Lubbers te beschuldigen. We sturen vrouwen die aangifte willen doen, nog steeds naar huis en ontmoedigen hen, door aan te geven 'dat het echt heel vervelend wordt'. De #metoo beweging heeft hier en in grote delen van de wereld, dan ook (nog) nauwelijks enig effect gesorteerd.

NAVIGEREN

Deze mannen zijn ware roofdieren, die zonder ook maar een greintje inlevingsvermogen tentoon te spreiden, op zoek gingen naar hun prooi. Kennelijk, als je gevoel ontbeert en geen 'last' hebt van een moreel kompas, kun je mensen gemakkelijk manipuleren en misbruiken. En daarna gewoon prima slapen. En kennelijk, als je rijk en machtig bent, kijkt de hele wereld weg. Bang voor wat die macht zou kunnen betekenen, als je klokkenluider zou worden. Ze hadden immers vrienden in 'high places'. Die zware taak, van het openbaar maken, rust doorgaans dus óók nog eens op de schouders van de slachtoffers (die dan 'gold digger' worden genoemd).

BRAVE HUISVADERS EN POOIERS

Maar ook heel gewone, doorsnee mensen zijn tot dergelijke vernietigende dingen in staat, bleek uit de docuserie 'Jojanneke uit de Prostitutie'. Honderden mannen, die willens en wetens afspraken willen maken voor seks met een minderjarig meisje, melden zich binnen luttele seconden nadat een meisje online wordt aangeboden. Pooiers die meisjes ronselen via de sociale media, zeiden erover: 'We letten op de wat lelijkere meisjes, die er onzeker uitzien op hun selfies en die weinig vriendinnen hebben, of die vertellen dat ze ruzie met hun ouders hebben, of dat die gaan scheiden.. Die benaderen we dan.'

HEEL JONGE TIENERMEISJES ZIJN OP ZOEK NAAR SEKS

Ze chatten met de meisjes en vragen ze om een naakfoto, waarmee ze hen vervolgens chanteren om een afspraak te maken. Tijdens die afspraak wordt het meisje verkracht, vaak ook door 'vriendjes' van de dader. En daar worden dan weer filmpjes van gemaakt, om hen verder mee te chanteren. Binnen een week worden meisjes vanaf 12 jaar, van gewone onzekere puber, tot prostituee omgevormd. Daar komt geen greintje compassie bij kijken. En daar gaan die brave huisvaders, terwijl hun eigen puberdochter thuis op de bank zit, dan op liggen. Sans gêne. Ook Prins Andrew schijnt het minderjarige meisje uit de documentaire 'Surviving Jeffrey Epstein' vrolijk 'bekend' te hebben, dat zijn dochters nauwelijks met haar in leeftijd verschilden.. Voordat hij zich aan haar vergreep. Empathie komt daar echt niet bij kijken..

KILLE WERKWIJZE

Zoals ik al schreef: er zijn veel meer 'ongevoeligen' dan we denken. Tel ze maar op: te beginnen met de mensen die aan phishing, skimming of spoofing doen, bejaarden beroven en erger, of die zich voordoen als GGD medewerker en bij hen 'prikken' gaan zetten.. Je kunt dat niet doen, als je over empathie beschikt. Mensen met de een of andere vorm van psychopathie zijn dan ook vaak welbespraakt, hebben een bepaalde charme, liegen pathologisch en zonder schuldgevoel, zijn manipulatief, nemen geen verantwoordelijkheid voor het eigen gedrag en zijn op zoek naar 'prikkels', ze vervelen zich snel..**

DE CIJFERS

Er wordt geschat dat rond de 4 % van de bevolking psychopaat of sociopaat is (waarvan meer dan 3% man). In Nederland alleen al, zou dat dus tenminste zo'n 700.00 gevoelsarme, gewetenloze mensen betekenen. Tel je daar de mensen met Alexithymie bij op (ca. anderhalf tot twee miljoen), dan komt je ze dus echt overal tegen, die 'ongevoeligen', waarbij dit aangeboren is. Die psychopaten zijn overigens voor het overgrote deel geen 'Norman Bates-achtige' moordenaars. En er is één beroepsgroep die eruit springt, qua aanwezigheid van psychopathie en dat zijn managers/ directeuren***. Zo'n 21% van hen vertoont psychopathische trekken..

Charme & Arrogantie

Ter vergelijking: onder gevangenen is het percentage psychopaten 20%, net wat minder dus. Het is de politiek, de zakenwereld en de sport, waar ze zich vooral prettig voelen, die psychopaten, waar ze goed gedijen en zelfs gevierd worden. Precies de plekken waar de Dominique Strauss Kahn's, Weinstein's en turncoaches van deze wereld zich bevinden. Quote maakte een iets langer lijstje van beroepen.

MOSTLY MEN

De gemiddelde Nederlander ontmoet gedurende zijn leven trouwens drie moordenaars. Op het eerste gezicht zijn dat vaak heel normale mannen. Nietsvermoedende, willekeurige vrouwen of kinderen worden - meestal op het 'platteland' - van straat geplukt, misbruikt en vermoord. Of zijn slachtoffer van hun eigen ('zaken')partner. (Afgezien van psychoses en zelfverdediging.) Maar je hebt het vaak, op het eerste gezicht, niet door.

Wim van de Voorde schrijft in zijn boek 'Het gezicht van het Kwaad', dat ons overlevingsinstinct leidt tot enerzijds 'de baas' willen zijn en anderzijds 'ons voort willen planten' en dat dit samenkomt in de motieven bij moord. Drie op de honderd Nederlandse mannen leidt dus aan een antisociale persoonlijkheidsstoornis. Dat is de meest voorkomende stoornis die tot tbs leidt. Impulsief, agressief, weinig respect voor een ander en geen geweten. En ja, we hebben het hier al de hele tijd over mannen, omdat het meerendeel van de mensen met deze stoornissen man is (en het meerendeel van de slachtoffers vrouw)ₚₛ₂.

GREED IS GOOD

Robert Hare, Amerikaans professor (die er tijdens zijn onderzoek naar persoonlijkheidsstoornissen achter kwam dat hij zelf psychopaat was), is co-auteur van het boek Snakes in Suits, omdat je psychopaten dus vooral in het zakenleven tegenkomt. Vooral daar worden die ‘mannelijke’ of ‘macho’ eigenschappen nog altijd zeer gewaardeerd. Een van de redenen dat vrouwen moeite hebben om aan die top te geraken. Psychopaten nemen hun beslissingen snel en zakelijk ('effectief'), niet gehinderd door emotie of empathie (geen 'drama' of 'kakelen*⁴'), zijn charmant en dat beoordelen wij als 'goed leiderschap', zo willen we ook zijn.

GEEN AUTOPEDJE

Uit hersenscans blijkt dat psychopaten weinig activiteit vertonen in de prefrontale cortex, in de laterale orbitofrontale cortex, in het periaqueductale grijs en in de amygdala. Die eerstgenoemde twee delen zijn betrokken bij de controle en het verwerken van emoties. De amygdala maakt empathie mede mogelijk. Psychopaten missen de bedrading, die nodig is om met anderen mee te leven. Het lage (ventrale) deel van de prefrontale kwab, werk bij hen zeer gebrekkig. Terwijl het dorsale deel van diezelfde kwab bij psychopaten juist normaal of zelfs bovengemiddeld acteert (dit deel van het brein is verantwoordelijk voor ‘koude cognitie’ en planning).

EEN DOORTASTEND LEIDER

Massa's mensen met psychopathische trekjes zijn succesvol. “Het lijdt geen enkele twijfel dat het percentage psychopathische hoge scoorders in de zakenwereld, hoger is dan in de bevolking als geheel. Je kunt ze vinden in elke organisatie waar positie en status je macht en controle over anderen geven, en de kans op materieel gewin,” volgens onderzoeker Bob Hare's boek ‘De lessen van een psychopaat‘.

Juist in een tijd zoals deze – met veel onzekerheid binnen het bedrijfsleven – gedijen mensen met psychopathische trekjes prima. “De psychopaat kan moeiteloos omgaan met de gevolgen van snelle veranderingen. Hij of zij gedijt er zelfs bij. Een chaos in de organisatie biedt zowel de noodzakelijke prikkel voor de psychopathische hang naar opwinding, als een geschikte dekmantel voor psychopathische manipulatie en corrupt gedrag.”

GLADDE JONGENS

Clive Boddy beschrijft in zijn paper ‘The corporate psychopaths theory of the global financial crisis’, hoe psychopaten (mede) verantwoordelijk waren voor de kredietcrisis van 2008*⁵. Hij vertelt hoe de 'bedrijfs' psychopaten zonder uitzondering onaangetast uit de zakelijke instorting kwamen, die zij zelf veroorzaakten. Ze toonden geen enkele twijfel over hun toekomstige waarde voor organisaties, verlieten organisaties met grote afkoopsommen en doken op in rollen waarbij ze de overheid adviseren, over het voorkomen van dergelijke rampen(!).

ONVOORBEREID DOOR ONGELOOF

De andere kant van die medaille, is dat 'niet-psychopathische' mensen zich nauwelijks voor kunnen stellen dat er mensen zijn, die zo overtuigd en zonder enige twijfel kunnen liegen. Je ziet het ongeloof als ze Trump horen beweren dat hij de verkiezingen gewonnen heeft (hetgeen hij nog steeds, tot op de dag van vandaag volhoudt en ook zal blijven volhouden). Zonder een spier te vertrekken, glashard liegen is voor psychopaten de gewoonste zaak van de wereld. En doorgaans is dat niet zo goed verifieerbaar als bij verkiezingen. Dus wellicht moeten we daar iets minder naïef in worden. Of misschien niet..

WERVING EN SELECTIE

Veel psychopaten komen met vlag en wimpel door een selectie- of sollicitatieprocedure heen, zeker als er alleen interviews afgenomen worden. Op papier (eventueel met cv’s vol leugens en nep-referenties, maar niet altijd, ze zijn immers hun hele leven al zo en komen op goede plekken terecht, zij het vaak niet voor lang), lijken ze de ideale kandidaat. Ze zijn ook nog eens goed gebekt en kunnen -ook op een 'introverte' manier- charmant zijn, het zijn zeker niet altijd 'gladde jongens'. Ze zien er wel altijd goed verzorgd uit en zijn nogal opschepperig, soms bijna op een té opvallende manier en ze willen de beste zijn, ze willen winnen.

ME TOO

Ik heb het zelf ook meegemaakt, in mijn functie als recruiter. Ik zocht voor mijn opdrachtgever een adjunct-directeur/opvolger bij een groot familiebedrijf. Een sollicitant leek de gedroomde kandidaat, maar er zat iets niet lekker. De man ging nogal neerbuigend met mij, de interviewer, om. Terwijl ik toch tussen hem en zijn droombaan stond, figuurlijk gesproken. Hij weigerde onze psychologische tests af te leggen, vulde hem daarna opzettelijk verkeerd in en, toen ik duidelijk maakte dat hij niet verder in de procedure zou komen als hij niet meewerkte en nog één kans kreeg, vulde hij 'wenselijke' antwoorden in (en kreeg hij een woede-uitbarsting). Ik deelde deze bevindingen met mijn opdrachtgever en gaf aan dat ik het niet zag zitten. Helaas overtuigde de man zijn toekomstig werkgever wél (maar niet voor lang).*⁶

INCONVENIENT TRUTH

Iedereen die opmerkzaam is en de signalen kent, kan met gemak een handvol mensen uit zijn omgeving opsommen die nogal één op één passen op de genoemde psychopathische kenmerken. En als ik iets heb geleerd van deze 'ontmoetingen', dan is het dat je anderen niet of nauwelijks kunt waarschuwen voor, of overtuigen van de risico's die omgang met dergelijke personen met zich meebrengt. Totdat zij het zelf, aan den lijve, ondervonden hebben, lijkt iedereen betoverd of blind.

En zelfs ook als je eigen ervaringen deelt, blijven de sterren in de ogen, die naar macht en materiële welvaart kijken, stralen. We kijken niet voor niets naar programma's als RTL Z's 'Hoe de Rijken leven'. We vergapen ons aan de dure villa's, grote jachten, supercars en Rolexen. Het schijnbaar zorgeloze leven in luxe. En ondertussen gaan deze mensen roekeloos en zonder scrupules, over eenieders' en alle grenzen heen. En maken we onszelf wijs, dat wij daar niet in zouden trappen. Ons zou niets gebeuren.

POSITIEF NEGATIEF

'Jij bent wel heel erg gevoelig' klinkt in sommige gevallen niet alleen als een belediging, alsof iemand je voor kasplantje uitmaakt, maar het is ook een rode vlag voor jezelf (en voor die ander). De kwetsbaren in onze samenleving, zegt Dirk de Wachter (psychiater), zijn juist heel belangrijk voor de wereld. Ze tonen aan waar het fout gaat, ze openbaren waar het onrecht zit, ze leggen de vinger op de zere plek. Adelheid Roosen zei in een interview met Human, dat juist door méér te ervaren, je logischerwijs méér ervaring opdoet en dat dit een enorm waardevolle kwaliteit is. 'Iemand die in een vergadering verdriet durft te tonen, dat is de hoogste vorm van beschaving, emotie is vocabulaire. Het surplus van professionaliteit. Kwetsbaarheid is kracht.'

We noemen het passie..

MENTALE KRACHT

Iemand als Pieter Omtzigt beet zich vast, omdat hij boos was. Boos vanwege onrecht. Boos is een emotie. Dat hij durft toe te geven dat hij nu even de tijd nodig heeft om bij te tanken, is ook kracht. De overtuiging en motivatie van iemand als Sander de Kramer (die recent de Four Freedoms Award heeft toegekend gekregen voor zijn werk in Sierra Leone), komt ook voort uit emotie. De overtuiging van mensen die de vernietiging van biodiversiteit proberen tegen te gaan en voor het klimaat strijden, doen dat niet alleen vanuit puur rationele overwegingen, maar ook vanuit verdriet of boosheid over wat wij met de planeet hebben aangericht. Juist het werk dat vanuit emotie ontstaat, is drijvend en belangrijk voor de wereld. We noemen het vaak 'passie', maar hebben dat begrip ondertussen volledig uitgehold..

BACK ON TRACK

En dat is precies wat Mark Rutte (en vele anderen), maar niet schijnt te begrijpen. 'En nu weer over tot de inhoud' is een grove onderschatting van wat er aan de hand is, in de maatschappij. Hij wil voorbij de emotie. Dat is oude politiek. Heel oude. Confucius, Lao Tse, Plato, de ervaringen met Koning Salomon en Keizer Hadrianus en velen meer, maakten het immers al duidelijk: te lang in een machtspositie verkeren, leidt onherroepelijk tot het gaan geloven in de eigen werkelijkheid. Juist, als je - in eerste instantie - succesvol functioneert. Je kunt je eigen spoorrails niet meer uit. Daar heb je anderen voor nodig. Mensen die boos worden. Boos worden over onrecht is het morele kompas, dat op koers moet houden.

In een recente podcast van de NOS, ging het over het zelden 'vrijwillig' vertrekken van langzittende regeringsleiders. 'Het einde is eigenlijk altijd lelijk', was de conclusie. 'We zijn pover van ziel geworden', stelt econoom Ewald Engelen in zijn column 'Vakmensen zonder ziel' (Groene Amsterdammer). 'Pragmatisme gaan voor visie, calculerend gedrag is leidend, oppervlakkigheid en materialisme is troef en de bureaucratische werkelijkheid is tot stalen kooi verworden'. We zagen het in de 'Coronacrisis' dagelijks bij vele ondernemers voorbij komen. En bij de 'toeslagenaffaire'. En Bernhard van Oranje beschouwt zichzelf als een 'gewoon zakenman'..

FAKE FEELINGS

'Het laat me niet onbewogen', zei Rutte over de kritiek van Segers dat er iets kapot was, 'omdat we zolang goed hebben samengewerkt'. Daarmee het probleem geheel in Segers' schoot werpend en verre van zichzelf. Maar dat geschonden vertrouwen van Segers, dat is ook een emotie, vaak een onderbuikgevoel. Het stelt ons in staat je veilig bij iemand te voelen en relaties aan te gaan. Het woord 'inhoud' viel daarna, in Rutte's volgende zinnen, tenminste vijf keer. En dan kun je wel 'sorry' zeggen, om ervan af te zijn.. Toch lastig, al die emotie.

STERKE TWIJFEL

Sven Kockelmann toonde zich in Op1, in gesprek met Gommers, uitermate verbaasd dat de man 'toegaf' dat hij voortdurend aan alles twijfelde (en dat dit zijn taak was). Telkens weer opnieuw toetsen of het klopt wat je dacht dat zou gebeuren, eventueel beleid aanpassen, een nieuwe koers uitzetten.. Immers, het leven, de wetenschap én virussen zijn weerbarstig, ze volgen geen wiskundige modellen en formules, ze maken bochten. En juist de persoon die twijfel over de eigen kennis toelaat, kan schakelen en vliegt niet uit de bocht. Maar de heer Kockelmann vond het maar een gekke eigenschap.. En zo blijven we emoties, kwetsbaarheid en gevoel als 'negatief' betitelen en het ontbreken daarvan als positief, op de werkplek.

VOTE LEAVE

Ook dat is waarom er meer vrouwen aan de top moeten, niet alleen omdat er nauwelijks mannen zijn die emotie toelaten in hun werk en dat als een kwaliteit zien, maar omdat vrouwen daar veel minder moeite mee hebben én omdat ze van nature doorgaans 'gevoeliger' zijn. Het is een niet te onderschatten kwaliteit en we kijken er al veel te lang overheen. Het is tevens de reden dat veel mensen zich momenteel niet gehoord voelen*⁷. Gehoord voelen gaat niet over financiële compensatie. Het is waarom de beste werknemers jouw bedrijf verlaten. Zonder dat je het in de gaten hebt.

Als een volstrekte verrassing..

MAAK CONTACT

Het interessante is dat, als mensen in de GGZ terecht komen, zijzelf vaak hun problemen (zoals burn-out en depressie) omschrijven als het lange tijd niet opgemerkt hebben van signalen. Het volkomen negeren van hun lichaam, dat al geruimde tijd aangaf dat het eigenlijk niet meer ging. Het zelfs helemaal niet in contact staan met dat eigen lichaam, zodat de 'klap' als een volstrekte verrassing kwam. Ze zagen het vaak totaal niet aankomen, het 'was' er opeens. De ongevoeligheid leidt tot een gedwongen pas op de plaats. Tot het 'in contact komen' met je emoties en die (weer) 'leren te uiten'. Kwetsbaarheid is kracht. De kracht die ertoe leidt dat je juist niet bij de GGZ terecht komt, wellicht.

Meer weten?

WIL JIJ dat jouw verhaal echt aankomt, maar heb je last van writersblock?!

Mail me!

* Lees hier meer over Alexithymie, je hebt er wellicht nog nooit van gehoord, maar het komt dus bijzonder vaak voor (ca. 10% van de bevolking). Een verminderd empathisch gevoel is vaak iets dat jijzelf niet waarneemt, maar jouw omgeving wél. Misschien heeft je partner er wel eens iets over laten vallen.. Dus test jezelf hier.

** Wat moet je weten over psychopaten? Lees er hier meer over. De vijf dingen die je zou moeten weten over psychopaten en hoe je ze herkent.

*** En over de beroepsgroep die eruit springt, als het om psychopaten gaat: de wolf in maatpak, lees je hier. Is jouw collega of manager een psychopaat? Als je dat vermoeden hebt, lees dan zeker ook deel twee van dit artikel.

*⁴ 'Kakelen' was het woord dat Wopke Hoekstra gebruikte, voor de ophef rondom de uitspraken van Mark Rutte over Pieter Omtzigt. Kippen Kakelen. En met 'kippen' of 'kippenhok' worden doorgaans vrouwen bedoeld, op een denigrerende manier. De spreekwoorden: 'Hij is de haan in het kippenhok' en 'Praten als een kip zonder kop', 'De kippen zorgen ervoor, dat de haan gaat kraaien' en 'Kippenpraatjes, de hanen lachen er om', tonen aan, dat Wopke deze ophef kennelijk als futiel, 'vrouwengeklets' en te emotioneel beschouwde.. Dat zou goed kunnen, aangezien Wopke ooit McKinsey 'was'. Lees hier over hoe dit tot beschuldigingen van hardvochtigheid en een elitair wereldbeeld, aan zijn adres heeft geleid.

*⁵ [ ]"In effect, management consulting is a tool that allows corporations to replace lifetime employees with short-term, part-time, and even subcontracted workers, hired under ever more tightly controlled arrangements, who sell particular skills and even specified outputs, and who manage nothing at all. [ ] The management function has not been rendered unnecessary, of course, or disappeared. [ ] Mid-century, democratic management empowered ordinary workers and disempowered elite executives, so that a bad CEO could do little to harm a company and a good one little to help it. Today, top executives boast immense powers of command—and, as a result, capture virtually all of management’s economic returns. Whereas at mid-century a typical large-company CEO made 20 times a production worker’s income, today’s CEOs make nearly 300 times as much." uit: How McKinsey destroyed the middle class/ The Atlantic.

*⁶ Naast recruiters, zullen ook vele HR managers deze personen er niet tussenuit pikken. Zeker niet in de bedrijven die aantrekkelijk zijn voor psychopaten: grote multinationals. Want zeker in grote bedrijven is de HR functie zelf óók een machtspositie en daarmee ook aantrekkelijk voor mensen die belust zijn op macht. Je moet als HR manager mensen kunnen ontslaan en krijgt geleerd dat zonder al te veel emotie te doen. De mensen die ik heb leren kennen, bijvoorbeeld in mijn werk als recruiter, op deze posities waren niet bepaald de 'mensenmensen' die men bij de HR opleidingen zegt te zoeken.

*⁷ Een luisterend oor zoeken, is een van de redenen dat de wachtlijsten in de GGZ vollopen. Daar is die GGZ echter niet per se voor bedoeld. Nederland kent met 26 psychiaters per 100.000 inwoners, de 'derde hoogste psychiatrie-dichtheid' ter wereld. En nergens in Europa zijn er meer psychologen per hoofd van de bevolking (1 op 1.000), dan in Nederland. Daar kan het dus niet aan liggen. Ongeveer 43% van alle Nederlanders vindt de weg naar de GGZ en dat percentage blijft maar stijgen. Wat is er aan de hand met Nederland? Damiaan Denys, onze 'nationale' televisie psychiater uit België én hoogleraar psychiatrie, stelde recent dat 'meerdere malen patiënten boos bij hem zijn weggelopen, omdat ze niet de stoornis kregen die ze verlangden'. Volgens Denys zoeken teveel mensen een externe oplossing van hun problemen, die ze zelf ook op zouden kunnen lossen. Daarmee het systeem verstoppend. Ongeveer de helft van de mensen die behandeld worden, hebben volgens hem daadwerkelijk een psychische stoornis.. Die andere helft zoekt wellicht hulp omdat veel mensen geen luisterend oor vinden bij, bijvoorbeeld, werkgevers en instanties, terwijl ze daar wel in de pas moeten lopen en aan de regels moeten voldoen. Wellicht omdat onze maatschappij te ingewikkeld geworden is en de eisen te hoog en mensen het niet meer begrijpen. Wellicht omdat het doorgeschoten kapitalisme die zucht naar een topfunctie en materiële welvaart heeft opgedreven. Because... what's the alternative? Een diagnose of stoornis zou dan overheid en werkgever dwingen rekening met hen te houden, te accepteren dat ze het wat rustiger aan doen. Wellicht gaan we daarom zo massaal naar de GGZ. Onze Nederlandse vermaarde 'professionaliteit' en 'zakelijkheid', gaat dus misschien ten koste van hulpzoekenden in de GGZ, die deze hulp wel écht nodig hebben.

PS:

Ben jij juist hoogsensitief? Dr. Elaine Aron introduceerde in 1996 het nieuwe begrip ‘Highly Sensitive Person’. Volgens de definitie van Dr. Aron heeft de hoog sensitieve persoon (HSP) een gevoelig zenuwstelsel. De twee groepen (hoog sensitief en laag sensitief) zijn vrijwel even groot. De cijfers: ca. 30% is hoog sensitief en 30% is laag sensitief en de overige 40% is normaal sensitief. Er wordt overigens een onderscheid gemaakt tussen hoogsensitief en hooggevoelig: hoog sensitiviteit is een persoonlijkheidskenmerk waar je veel informatie uit de omgeving kan opnemen en dat ook verwerkt. Hoog gevoeligheid gaat over de emotionele reactie die je - door de overprikkeling op al die informatie, kunt hebben (en die eventueel tot emotionele uitbarstingen leidt). Test jezelf hier of hier.

PS1: En ja, er bestaan ook tests om te toetsen of jij een psychopaat bent. Ik heb er mijn bedenkingen bij. Want kan iemand die geen empathie voelt, wel zelf inschatten of 'ie empathieloos is? De psychopaten die ik ken(de), zullen deze tests misschien uit sensatiezucht invullen, maar nooit 'eerlijk', ze kunnen immers glashard liegen, manipuleren en weten prima hoe ze e.e.a. kunnen maskeren. Vragen als 'ben je een oplichter?' en 'ben je erg onverantwoordelijk?', zijn nu niet bepaald heel moeilijk te omzeilen..

PS2: Ik heb het hier over 'vrouwen' en 'mannen', alsof eigenschappen en sekse zo duidelijk te scheiden zijn. We raken steeds beter bewust van het feit dat gender altijd al fluïde was en niet per se overeen komt met uiterlijke kenmerken. In vroegere beschavingen kende men daarom ook meerdere termen hiervoor, die in onbruik zijn geraakt. In Nederland gebruiken we nu genderqueer (waaronder agender ='geen' gender en bigender = 2 genders) - niet te verwarren met queer waarbij het ook over seksualiteit gaat, of transgenderisme/ non-binair (geen identificatie met gendercategorieen 'man' of 'vrouw'). Cis-gender ben je als je uiterlijke kenmerken wél samenvallen met je sekse. Omdat deze begrippen nog niet algemeen gebruikt worden en tot verwarring kunnen leiden, heb ik ze hier niet gebruikt. Waar ik 'man' en 'vrouw' heb gebruikt, kun je deze termen aanvullen met 'identificerend als..' Er zijn dus zeker ook 'vrouwen' met psychopathische kenmerken en die zullen wellicht ook als 'vrouwen met mannelijke kenmerken, zoals agressie', 'harde, bazige vrouwen', of 'ongevoelige vrouwen' worden bezien door hun omgeving, omdat we eigenschappen, zoals empathie meer toedichten aan (cis-gender) vrouwen.

Ondersteun dit blog!

Tip Manon!

Lees je de artikelen op dit blog met interesse? Kom je hier regelmatig terug? Dan verkeer je in het goede gezelschap van honderden lezers! Waardeer je dat het hier niet vol staat met advertenties? Dan zou het fijn zijn als jij die waardering voor alle werk en energie die achter dit blog schuil gaan, zou willen laten blijken, door middel van een eenmalige, of regelmatige donatie van jouw keuze. Dankzij jouw financiële bijdrage kan ik dan in de toekomst nog meer inspirerende artikelen met je delen!

Maak je vrijwillige gift over, naar: NL87SNSB0939167336 t.n.v.: M. Claus, Wijlre

Alvast zeer bedankt!

Genoten van deze blog? Iets gelezen dat je nog niet wist? Meer inzicht verkregen?

Claus Copywriting: Storytelling by Nature

Meer informatie over Claus Copywriting, via:

www.clauscopywriting.wixsite.com/home

clauscopywriting@ziggo.nl