het Radicale Midden..?

Manon Claus
Mar 14, 2021
8 min read

Updated: Jun 6, 2021

Toen ik een kind was, was 'kitsch' het klokhuis van een appel (of peer.) Een vaatdoek heette een 'schottelsplak' en stroop nog 'zeem'. Mijn ouders noemde ik 'mama en papa', de buurvrouw 'mevrouw' en mijn leraar heette 'meester'. Waarmee ik geen heimwee naar vroeger wil aangeven, of een voorkeur voor hiërarchische patronen, maar juist dat zélfs zoiets als het heel karakteristieke en culturele van een eigen streektaal of omgangsvorm, aan verandering onderhevig is. Die woorden gebruikt niemand meer.

DE TIJD VAN TOEN

Politici waren in mijn kinderogen vooral saaie, grijzende witte mannen in mottenbalpakken, die elkaar met 'meneer' en 'u' aanspraken. (Daar is juist veel te weinig aan veranderd, merkten ook de weinige nu wél aanwezige vrouwen in de Kamer op: zij worden nogal vaak in de rede gevallen door die grijzende, witte 'keurige' mannen in pakken.) En ook al leken ze op mijn vader, hij schold er vaak op. Dan gebruikte hij -voor die tijd- stevige verwensingen, als 'hornox' en 'uul' (kort voor: 'uulskuuken'). Tegenwoordig zijn ook de scheldwoorden 'vanaf de zijlijn' heel wat minder prozaïsch.

BELEEFDHEIDSNORM

Nu zegt ook niemand meer 'mevrouw' of 'meneer', maar slechts 'Marijnissen' of 'Rutte': ergens zijn we het normaal gaan vinden, om dat 'meneer en mevrouw' voor een achternaam weg te laten, zelfs al zit de mens recht voor je neus. (Wanneer is dat eigenlijk gebeurt en door wie?) Als kind heeft een volwassene me ooit alleen bij de achternaam aangesproken en gevoelsmatig snapte ik destijds heel goed, dat het niet vriendelijk bedoeld was. 'Ik heb ook nog een voornaam!', zei ik verontwaardigd terug, zonder eigenlijk precies te begrijpen wat ik er zo vervelend aan vond.

IN DE MODE

Maar het anti-autoriteitsdenken was geboren.. Ik hoorde de achterbuurkinderen 'Joep, ik heb honger', tegen hun vader zeggen.., en keek mijn moeder verbaasd aan. Dat was modern. Kinderen moesten zich niet meer ondergeschikt aan hun ouders voelen. Een directeur was ook maar een mens. En ook al wist je van een onderwerp veel meer af, dan een ander (omdat je er, bijvoorbeeld, voor 'doorgeleerd' had), die ander had toch - hoe onwetend ook - recht op zijn of haar eigen mening. Ook al was die oliedom. Ik snapte als kind al niet hoe dat moest gaan werken. Maar ach, dat anti-autoritaire ponykamp klonk best leuk...*

SPREEKBUISKINDEREN

Iedereen wilde gehoord worden, mee kunnen praten. Daar werden de mogelijkheden voor geschapen. Dat is sindsdien alleen maar toegenomen en die mogelijkheden ook, maar desondanks voelen we ons eigenlijk juist steeds minder gehoord.. Dat is gek. Hoe komt dat? Het gaat hier waarschijnlijk om het 'schoenmaker blijf bij je leest'- principe. We menen er recht op te hebben dat er naar ons geluisterd wordt, ook in situaties dat het echt helemaal niets toevoegt. Ook in situaties waarin ons niets gevraagd wordt. Ook in situaties waarin enige vorm van onderlegd zijn in de betreffende materie, ontbreekt**. We roeptoeteren wat af. En om nog op te vallen, tussen al het geweld van die 'meningen', worden we steeds grover. Dat trekt de aandacht.

De kloof moest gedicht worden!

De kloof tussen politiek en volk. En ondertussen weet ik eigenlijk niet meer zo goed, wat we daar zo aantrekkelijk aan vonden. En wat het oplost. Als ik lees dat Sigrid Kaag 13.235 haatberichten heeft ontvangen, in slechts enkele maanden tijd..., omdat ze vrouw is***.

BEELDENSTORM

Als het Farmers Defense Force 's avonds aanbelt bij de heer Jetten, zegt die dan ook netjes dat 'het vast heel aardig bedoeld was, maar een beetje intimiderend over kwam'. Nou, meneer Jetten, het was gewoon intimiderend bedoeld, hoor. De ene helft loopt op de tenen en de andere doet waar die zin in heeft. En alles 'is ook maar een mening' geworden, ondertussen, zelfs wetenschap. Nou, die voetstukken zijn ondertussen wel van hun sokkel gevallen. Die wel.

VAN VOOR NAAR ACHTER, VAN LINKS NAAR RECHTS..

Ik werkte ooit voor een bedrijf dat notoir was, voor het elke vijf jaar een andere koers varen, eentje die liefst diametraal op de vorige stond. Het roer moest om!! Eerst vijf jaar met z'n allen naar 'rechts' hollen en daarna weer vijf jaar naar 'links'. Eerst was schaalvergroting dé oplossing, daarna bleek schaalverkleining toch veel beter, eerst werden er externen aangetrokken, daarna alle externen de deur gewezen. En ga zo maar door. Alle medewerkers vonden het ondertussen maar vermoeiend, waren de weg kwijt en kon het geen ene moer meer schelen. Een visie die dusdanig zwalkt, is geen visie. Dat is misschien ook een beetje het probleem in de politiek, zeker als je een leider hebt die 'visie' (of misschien schrijft hij het: 'viezie'), een vies woord vindt.

MENSEN VAN UITERSTEN

Apropos medewerkers: eerst was je een 'goeie' als je je hele leven bleef, en toen opeens was je pas goed als je elke drie jaar een 'carrière-sprong' maakte.. Eerst was het goedkoper om mensen geen vast contract te geven en daarna bleek het toch niet zo goed voor het bedrijf, om steeds weer bij nul te moeten beginnen (en nu blijkt dat werknemers (of moet ik zeggen zzp'ers?) in de spagaat zitten, van al die 'flexibiliteit'..) En alle nutsbedrijven moesten opeens commercieel, dat zou beter zijn voor iedereen. En nu blijkt dat toch ook niet zo lekker uit te pakken.. Mensen komen in de knel, ook al werk je fulltime, het lijkt de VS wel.. En ook dát zie je terug in onze politiek, waar er steeds meer partijen aan de 'buitenranden' bij komen en 'verharding' bijna een te zacht woord is.

EEN STANDPUNT INNEMEN

Waarom eigenlijk altijd zo radicaal?, vroeg ik me dus af. Steeds maar weer van het ene uiterste in het andere. Waarom niet wat meer subtiliteit? Relativering? Maar ook in de maatschappij, ben je oftewel links, of rechts. Je moet je uitspreken! Niemand durft bijna meer te zeggen dat je 'van het midden' bent. Want dat is slap, vlees noch vis. 'Je wilt geen stelling nemen' zei laatst iemand in een talkshow. 'Nee', zei de politicus 'van het midden' terug, 'We spreken ons wel uit, maar genuanceerd..'. En dan valt het kennelijk weg, lost in translation.

Het roer moet helemaal om! Revolutie!

Alles eerst kapot maken van wat je voorganger gedaan heeft en dan weer opnieuw opbouwen..

Alle politici zijn corrupt, alle wetenschappers leugenaars. De straat op!

BALANSDAG

En toch kregen we een 'intelligente lockdown': ergens tussen een lockdown en geen lockdown in, omdat de burger toch ook wel snapte dat het voor zijn eigen bestwil was.. De Gulden Middenweg. Eh... Nope.. Die burger, die niet meer gewend was aan het sluiten van compromissen en het ook eens met de vinger naar zichzelf te wijzen, die besliste zelf wel wat goed voor hem was! (En -en passant- ook voor anderen..) Maar we mogen die mensen niet asociaal noemen, zei gisteravond iemand, want dat was de reden dat ze pas geleden aan het rellen waren geslagen. Dat hadden ze niet leuk gevonden.. 'Het probleem', vond Peter R. de Vries, 'met de burgemeester van Eindhoven, was, dat hij geen hooligans in zijn vriendenkring had'.

DOORGESCHOTEN

Ik prijs me eigenlijk juist gelukkig met het feit dat we (nog) geen twee-partijensysteem hebben, waarin het midden ver te zoeken is. Maar hoe lang nog..? Uitersten, waarbij mensen alleen 'respect' hebben voor de eigen waarheid en niet lijken te snappen dat democratie niet een kwestie van 'het hardste brullen' is, maar van tóch mee blijven doen ook als krijg je niet je zin, blijken in zwang. En dus waarderen veel kijkers die debatten het meest, waar men niet de overeenkomsten zoekt, maar juist de tegenstellingen. En door al die extremen, zouden de ooit rechtse partijen nu midden partijen zijn geworden, ook bijzonder..

FILM VAN OME WILLEM

De kloof, is een kloof van onbegrip geworden. Mensen zijn in de war. Daaruit vloeit het 'dat bepaal ik lekker zelf wel' voort. Want als je het niet meer snapt, ga je toch gewoon voor wat jouw 'uneducated guess' zegt, of beter nog, wat jou onderbuikgevoel is? Betrouwbare journalistieke bronnen zijn 'ook maar een mening', immers. Maar misschien is gewoon niet iedereen een gesprekspartner. 'Je mag je overal in mengen, hoor', wordt aan talkshowtafels nog steeds naar gasten geroepen**.. Want als jij een bank runt, weet je kennelijk ook alles over virologie en gezondheidszorg. Iemand op zijn plek zetten, is in onze anti-autoritaire cultuur echt niet meer mogelijk. Ook niet als er poep uit je mond komt. Kijk naar de leugens van Forum.

RACE TO THE BOTTOM

Demonstranten verwachten dat hun eisen worden ingewilligd, 'just because'. ('We hebben toch gedemonstreerd?!' riep laatst een boer. 'Waarom 'luisteren' ze dan niet naar ons?!' Het onbegrip spatte uit zijn ogen.) Politici moeten met iedereen in debat, hoe debiel ook. Iedereen heeft - volgens zichzelf - valide frustraties en moet serieus genomen worden, maar daar staat weinig tegenover. De nuance verdwijnt steeds meer op de achtergrond en voor 'the people in the back' moet het communicatieniveau afgestemd worden op de laagste stand. Met het grootste aantal partijen dat aan verkiezingen meedoet, tot gevolg.

Middle of the road, bah!

TOREN VAN BABEL

We zoeken steeds vaker de grenzen op. De grenzen van de wet. De grenzen van het betamelijke. De grenzen van de politiek. De grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Als vreemdelingenhaat, complotdenken en wantrouwen iets gemeenschappelijk hebben, dan is dat schoppen, frustratie uiten.. En dan verwachten dat iemand je jouw zin geeft. Omdat de kleuter in jou, dat 'gewoon wil'. Op de een of andere manier is de eigen mening daarbij heeeeeel belangrijk en de mening van een ander totaal niet.

Scapino wil modern ballet 'toegankelijk' maken voor iedereen..., hoorde ik laatst. Oh ja.. Modern ballet voor iedereen. Straks gaan ze nog met hooligans praten..

Meer weten?

WIL JIJ dat jouw verhaal echt aankomt, maar heb je last van writersblock?!

Mail me!

* Ponykamp De Vrijbuiter

** Ik schreef deze blog gedurende de vorige week. Ondertussen ben ik echter 'ingehaald' door de zesde verkiezingsconference van Freek de Jonge (er zijn minder eervolle dingen), genaamd 'De Loterij', van gisteren, die dit geroeptoeter en 'mee mogen praten ook al heb je geen flauw benul' met een prachtig woord samenvatte: de ondeskundige. (Overigens voelde Freek zich wat ingehaald door Arjen Lubach, dus ik verkeer in goed gezelschap..) *** Het ergste dat je in de politiek kunt doen, is vrouw zijn..

Ondersteun dit blog! Tip Manon!

Lees je de artikelen op dit blog met interesse? Kom je hier regelmatig terug? Waardeer je dat het hier niet vol staat met advertenties? Dan zou het fijn zijn als jij die waardering voor alle werk en energie die achter dit blog schuil gaan, zou willen tonen door middel van een eenmalige, of regelmatige donatie van jouw keuze. Dankzij jouw financiële bijdrage kan ik dan in de toekomst nog meer inspirerende artikelen met je delen!

Maak je vrijwillige gift over, naar: NL87SNSB0939167336 t.n.v.: M. Claus, Wijlre

Alvast zeer bedankt!

Genoten van deze blog? Iets gelezen dat je nog niet wist? Meer inzicht verkregen?

Claus Copywriting: Storytelling by Nature

Meer informatie over Claus Copywriting, via:

www.clauscopywriting.wixsite.com/home

clauscopywriting@ziggo.nl