Smerige Afdronk

Manon Claus
Feb 2, 2021
8 min read

Updated: Jun 6, 2021

Je zou, anno 2021 - en toch zeker na de oproep van David Attenborough*, verwachten dat ethisch en duurzaam ondernemen ondertussen de norm is. En dat elke ondernemer die nieuwe initiatieven ontplooit, zich op zijn minst een aantal vragen stelt. Maar menselijk gedrag blijkt moeilijk te sturen. Niet elke onethische hacker wordt - ook niet mét 'pandemie-inzichten'- opeens een ethische hacker. Een onethisch ondernemer blijft - dus ook post 'Covid'- nog steeds op de glans van klinkende munt gefocust in plaats van op een 'Betere Wereld'. Is het aards paradijs in 2021 een centimeter dichterbij gekomen?

POWERPLAY

Hoe zou u zich voelen, als u ondernemer bent en overal waar u komt, is men tegen uw plannen? Niet omdat men u het succes misgunt, maar omdat u met hele grote zevenmijlslaarzen over alles en iedereen heen walst. Omdat u beloftes doet, die u niet van plan bent te houden. Het hardste schreeuwt, dat u het ergste getroffen bent. Omdat het leed van tientallen gezinnen of van de natuur, wat u betreft, ondergeschikt is aan uw nieuwe verdienmodel. Prettig? Een grote jongen? Succesvol? Het gebeurt dagelijks in Nederland.

Er zijn ondernemers die zich overal doorheen bluffen. Die glashard in de pers beweren dat iedereen blij met hen is en die -voor de camera- de redelijkheid zelve lijken te zijn, maar achter gesloten deuren een heel ander gezicht tonen en in scheldwoorden grossieren. Het MKB houdt Nederland dan misschien wel 'draaiend', maar dat wil niet zeggen dat het allemaal aardige, fijne mensen zijn, voor rede vatbaar. Of dat ze uit intrinsieke motivatie iets voor een ander, of het milieu over hebben.. 'Groei' is voor hen nog steeds het achterhaalde adagium. Niet 'Groen'. Zelfs de SP had het laatst nog over 'dat de economische groei hun plannen zou financieren'. Alsof er tot geen enkel inzicht gekomen is.

"Deze pandemie laat goed zien

wie er nog nooit 'nee' te horen heeft gekregen.."

DE GOUDEN BERG

Er zijn heel veel soorten mensen. Er zijn hele ethische, die helemaal geen aansporing nodig hebben en die, volgens de ING, een deel van de ontvangen overheidssteun gebruiken om hun bedrijf te verduurzamen. Maar er zijn ook mensen, die door hun acties anderen in het ziekenhuis doen belanden, die illegaal 'per ongeluk' lozen in een natuurgebied. Mensen die langs gaan bij ouderen, zogenaamd afkomstig van de GGD (om te pikken, in plaats van te prikken), en hen die Burger Service Nummers te koop aanbieden. Mensen die subiet van een 'Dr. Jekyll' in een 'Mister Hyde' veranderen, zodra ze een 'nee' te horen krijgen... Zo iemand wilt u toch niet zijn? Of wel? Het is een oprechte vraag. Moraal is niet iedereen gegeven. En je kunt wel grote klimaatplannen maken op 'Brussels' niveau, maar 'op de grond' is het vaak een ander verhaal..

SPUGEN, NIET SLIKKEN

Nu zijn er bijvoorbeeld ook ondernemers, vaak in de horeca, die met creativiteit proberen de kop boven water te houden. Dat daar iets anders onder te leiden heeft (bijvoorbeeld, dat veel verpakkingsmateriaal van afhaalmaaltijden van plastic is én een groot deel daarvan in de natuur terecht komt), kwam niet bij hen op. Had dat niet nét iets anders gekund?** Nog één stap verder nadenken, vanuit de paniek van een dreigend faillissement, is dat teveel gevraagd? En die wandelroute, inclusief mee te nemen lunch uitschrijven, terwijl de overheid mensen oproept om die gebieden nu nét te mijden, omdat het er overvol is.. ?

En stel, u zou het daarmee redden.. Uw 'formule' gaat voorbij aan alle huidige inzichten over hoe we het klimaat moeten redden en respect moeten hebben voor mens en natuur én ook aan alle normen en waarden die een mens kan hebben, maar hij is wél succesvol. Zou u er dan ook voor kiezen? Gaat u, buitengewoon cynisch, alleen voor eigen belang? Voor klinkende munt? Is dát voor u ondernemen? En vindt u dan dat een zich herhalende gang naar de rechter, hoorzittingen, mediation 'erbij' hoort'?

'Your Competition, is your Ego.., Compete against that.'

SUCCES FORMULE

Een ondernemer heeft vaak heel veel ideeën en plannen. Velen daarvan zijn niet haalbaar en verdwijnen in de prullenbak, maar dat doe je dan zelf. Maar als iemand anders, of zelfs een hele groep mensen, probeert je van het ondernemen af te houden, dan gaan kennelijk de hakken bij je in het zand. Het is ondernemen langs een bekende en beproefde meetlat: je begint alvast, zonder (zoals normale, nette mensen) eerst vergunningen aan te vragen, of algemene voorwaarden op te stellen. Je begint reclame te maken, begint alvast te bouwen, je zet alvast een pand neer, neemt orders aan zonder nog producten te hebben. Je wacht gewoon af, of er iemand reageert..

YES I CAN, THUS I DO

Meestal reageert dan niet de overheid, maar de burger. Vaak nogal laat, want ze gaan er eigenlijk vanuit dat je alles goed geregeld hebt. Maar dan reageert er dus iemand. Iemand stelt een vraag. 'Kan dat zomaar, beste overheid, beste ondernemer?' Maar één burger is geen burger. Jij, de ondernemer, noemt hem 'een zeiker' of 'azijnpisser' en negeert het. Als burgers zich organiseren of natuurorganisaties bemoeien zich ermee, dan pas moet de overheid er eens naar gaan kijken en wat blijkt..: jij hebt nergens vergunningen voor! Maar potverdrie. Je bent ondertussen al bezig. Je bent succesvol bezig, dus je krijgt die vergunnigen gewoon. Zo begint het. We hebben het allemaal bij herhaling meegemaakt, iedereen kent de verhalen. De 'onbeschoften' hebben de halve wereld. Het 'netwerken' betaalt zich uit, de vriendjes op de goede plekken. Alles binnen de letter van de wet***. Nét. Of net niet..

"Winkelier voor rechter:

schoppen en verwurgen Boa.."

BELOFTE MAAKT SCHULD

Voor de vorm beleg je dan een vergadering of, beter, een (semi-neutrale) 'bijeenkomst' en daarin doe je de ene belofte na de andere. Jij gaat die borderwall bouwen en Mexico gaat ervoor betalen. Je schotelt een gelikte powerpointpresentatie voor, dat doet het altijd goed, al ga je er daarin voor het gemak alvast vanuit dat jouw idee wordt gerealiseerd. Plaatjes. Suggesties.. En jij hebt getoond dat je open staat voor 'een dialoog' en bent 'in gesprek' gegaan. En je zorgt voor werkgelegenheid, voor duurzame energie misschien wel, voor een interessant vestigingsklimaat, je voorziet in een behoefte. Jouw ambities en de volhardende manier waarop je ze realiseert, boezemt ontzag in. Of was het angst? Of frustratie en - uiteindelijk, woede?

SCHULDSANERING

Een recept voor hoe het niet moet, lijkt het, maar het is uitermate succesvol. Ook al belanden er mensen in het ziekenhuis. Ook al ben jij oorzaak van misstanden en wetsovertredingen. Ook al vernietig je de laatste restjes natuur die we nog over hebben. Je lacht ook de mensen uit, die schade ondervinden, persoonlijk, materieel of immaterieel. Of je koopt ze, als het echt moet, af. En de gemeente...? Die de vergunningen alsnog verstrekken? Die doen opeens alsof het hun taak niet is, om 'nee' te zeggen.. En zo verdween er, in een al totaal 'leeg geroofd' landschap, ook die laatste rij struiken waar veel vogels hun toevlucht in zochten.

SCRUPULOOS

Ben jij zo vastgeroest, dat je niet op eerdere schreden terug zou keren, als je duidelijk zou worden gemaakt dat wat je doet, gewoon niet kán? Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald, immers. Ben je in staat tot zelfreflectie? Uit eigen beweging, zonder dat je gedwongen wordt? Of zou je de mensen die de euvele moed hebben om te proberen jou te stoppen, heel gewiekst, gewoon negeren? Zou je ze, onder het mom van dialoog, een laf compromis aanbieden? Een sigaar uit eigen doos? We zien het elke week in de diverse consumentenprogramma's voorbij komen.

OP DE RADAR Ethisch handelen, lijkt anno 2021 misschien wel verder weg dan ooit. Het eigen belang, het ontbreken van empathie, powerplay, op de spits drijven en het 'doorduwen' - in plaats van de dure les te leren, steken in tijden van crisis kennelijk nóg meer de kop op, dan daarbuiten.

'Horeca wil zaken openen,

ondanks verbod :

'want anders gaan WIJ kapot'

Kritiek niet naast je neer te leggen omdat het slecht uitkomt, of geld kost, dat behoeft pas lef. Toegeven, dat je ergens misschien wat te licht over hebt gedacht, behoeft zelfinzicht. Mensen niet wegzetten als irrationele dwazen, behoeft verder kijken dan je neus lang is. Irritaties proberen te begrijpen, in plaats van olie op het vuur gooien, behoeft intelligentie, flexibiliteit en zelfbeheersing. Excuses zijn misschien wel 'angesagt'. Maar ja, dat is als je een goéde ondernemer wilt zijn. En dat wil de onethisch ondernemer niet eens. Die wil gewoon geld verdienen. En 'collateral damage' hoort er gewoon bij, toch? Je hebt immers altijd mensen die overal tégen zijn..

"Manipuleren, bedriegen, oplichten, corruptie, arrogantie,

egocentrisme, uitbuiting en powerplay, om ten koste van alles,

het doel te bereiken.. De zwarte kanten van een doorgeschoten

kapitalisme. Het leek even alsof we begonnen in te zien,

dat dit een achterhaalde manier is van zaken doen.

Een dergelijk ondernemer laat een vieze nasmaak achter

en geeft het ondernemerschap een slechte naam.

Maar ach, daar maalt hij ook niet om, de onethische ondernemer.

Zolang de euri maar binnenstromen en hij zijn zin krijgt door gedouwd.."

*David Attenborough: A Life on Our Planet, een hoopgevende film, maar ook een laatste waarschuwing. In dit artikel van The Guardian, genaamd 'Economics' failure over destruction of nature presents extreme risks', zegt hij: "This review puts biodiversity at the core of economics" In datzelfde interview: "Truly sustainable economic growth and development means recognising that our long-term prosperity relies on rebalancing our demand of nature’s goods and services with its capacity to supply them. It also means accounting fully for the impact of our interactions with nature. Covid-19 has shown us what can happen when we don’t do this.” (Prof. Sir Partha Dasgupta, Cambridge University economist)

** Meer zwerfafval in de natuur (en er was al veel), door afhaal-maaltijden die men in de natuur nuttigt! Dus genieten van de natuur, tijdens het diner en vervolgens alles dat overblijft op de grond gooien, in diezelfde natuur, waarvan je net genoten hebt.

*** Follow The Money (platform onafhankelijke onderzoeksjournalistiek), schreef een reeks artikelen over hoe burgers tegen muren oplopen, als ze via de overheid proberen om - bijvoorbeeld, de natuur te beschermen, tegen onethisch ondernemers.."[Waarbij] óók de overheid – om met de woorden van Nationaal Ombudsman Reinier van Zutphen te spreken – te vaak overgaat tot powerplay, in plaats van fair play."

Meer weten?

WIL JIJ dat jouw verhaal echt aankomt, maar heb je last van writersblock?!

Mail me!

Ondersteun dit blog! Tip Manon!

Lees je de artikelen op dit blog met interesse? Kom je hier regelmatig terug? Waardeer je dat het hier niet vol staat met advertenties? Dan zou het fijn zijn als jij die waardering voor alle werk en energie die achter dit blog schuil gaan, zou willen tonen door middel van een eenmalige, of regelmatige donatie van jouw keuze. Dankzij jouw financiële bijdrage kan ik dan in de toekomst nog meer inspirerende artikelen met je delen!

Maak je vrijwillige gift over, naar: NL87SNSB0939167336 t.n.v.: M. Claus, Wijlre

Alvast zeer bedankt!

Genoten van deze blog? Iets gelezen dat je nog niet wist? Meer inzicht verkregen?

Claus Copywriting: Storytelling by Nature

Meer informatie over Claus Copywriting, via:

www.clauscopywriting.wixsite.com/home

clauscopywriting@ziggo.nl